Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlər son illərdə qarşılıqlı hörmət, dostluq və qardaşlıq prinsipləri əsasında dinamik şəkildə inkişaf edir. İki ölkəni birləşdirən tarixi, milli və mənəvi bağlar dövlətlərarası əlaqələrin möhkəmlənməsi üçün mühüm əsas təşkil edir. Xəzər dənizinin iki sahilində yerləşən Azərbaycan və Türkmənistan arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi, qarşılıqlı səfərlərin artması və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi əlaqələrin strateji xarakterini daha da gücləndirir.
Ötən ildən başlayaraq ən yüksək səviyyədə həyata keçirilən qarşılıqlı səfərlərin sayı artıq beşə çatıb. Bu göstərici Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində siyasi dialoqun nə qədər fəal olduğunu nümayiş etdirir. Yüksək səviyyəli görüşlər zamanı iki ölkə arasında mövcud əməkdaşlığın vəziyyəti müzakirə edilir, yeni istiqamətlər müəyyənləşdirilir və qarşılıqlı əlaqələrin daha da genişləndirilməsi üçün imkanlar nəzərdən keçirilir. Belə intensiv təmaslar dövlətlər arasında etimadın möhkəmləndirilməsinə və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərin birbaşa dialoq vasitəsilə müzakirəsinə şərait yaradır.
Azərbaycan və Türkmənistan münasibətlərində siyasi əlaqələrlə yanaşı, xalqlar arasında mövcud olan tarixi və mənəvi yaxınlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və türkmən xalqları ortaq mədəni dəyərlərə, zəngin tarixi irsə və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərə malikdirlər. Bu yaxınlığın yalnız siyasi görüşlərdə deyil, mədəni və sosial layihələrdə də özünü göstərməsi iki ölkə arasındakı əlaqələrin çoxşaxəli xarakter daşıdığını göstərir.
Bu baxımdan, Türkmənistanın Azərbaycan xalqına mühüm mənəvi hədiyyəsi olan Füzuli şəhərində məscidin tikintisini xüsusi qeyd etmək olar. Hörmətli Qurbanqulu Məlikquliyeviç Berdiməhəmmədovun təşəbbüsü ilə həyata keçirilən bu layihənin təməli ötən il qoyulub. Layihənin məhz Füzuli şəhərində reallaşdırılması da xüsusi məna daşıyır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq prosesləri fonunda belə bir məscidin tikilməsi həm dini-mənəvi dəyərlərə, həm də iki qardaş xalq arasındakı münasibətlərə verilən əhəmiyyətin göstəricisidir.
Füzulidə məscidin tikintisi Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində dostluğun və mənəvi yaxınlığın konkret nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu layihə iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız dövlətlərarası səviyyədə deyil, xalqların mənəvi bağları müstəvisində də inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Türkmənistanın Azərbaycan ərazisində belə bir layihəyə təşəbbüs göstərməsi qarşılıqlı ehtiramın və dostluq münasibətlərinin simvolik ifadəsidir.
Azərbaycan-Türkmənistan əməkdaşlığının mühüm istiqamətlərindən biri də Xəzər dənizi ilə bağlı qarşılıqlı əlaqələrdir. Xəzər hövzəsində yerləşən iki ölkənin nəqliyyat, logistika, enerji və ticarət sahələrində əməkdaşlıq üçün geniş imkanları mövcuddur. Azərbaycan öz coğrafi mövqeyi və nəqliyyat infrastrukturu ilə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində mühüm bağlantı rolunu oynayır. Türkmənistanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələri isə bu əməkdaşlığın regional əhəmiyyətini artırır.
İki ölkə arasında nəqliyyat və tranzit sahəsində əməkdaşlığın inkişafı regional bağlantıların gücləndirilməsinə də xidmət edir. Xəzər üzərindən həyata keçirilən daşımalar, limanlar arasında əlaqələr və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri çərçivəsində əməkdaşlıq Azərbaycan və Türkmənistanın iqtisadi potensialının daha səmərəli şəkildə istifadə olunmasına imkan yaradır. Bu baxımdan, qarşılıqlı əlaqələrin yalnız ikitərəfli deyil, daha geniş regional əməkdaşlıq baxımından da əhəmiyyəti vardır.
Enerji sahəsi də Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində mühüm istiqamətlərdən biridir. Hər iki ölkənin enerji resursları baxımından malik olduğu imkanlar və Xəzər regionundakı mövqeyi enerji əməkdaşlığı üçün yeni perspektivlər yaradır. Bununla yanaşı, ticarət, investisiya, nəqliyyat, logistika və digər iqtisadi sahələrdə əlaqələrin genişləndirilməsi iki ölkənin qarşılıqlı maraqlarına cavab verir.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlərin inkişafında qarşılıqlı səfərlərin və yüksək səviyyəli siyasi dialoqun davamlı xarakter daşıması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçıları və yüksək səviyyəli nümayəndələr arasında müntəzəm görüşlər qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə imkan verir. Eyni zamanda, bu təmaslar iki ölkənin regional və beynəlxalq məsələlərə dair fikir mübadiləsi aparmasına şərait yaradır.
Münasibətlərin gələcək inkişafı üçün ən mühüm amillərdən biri də xalqlar arasında mövcud olan qarşılıqlı rəğbət və tarixi-mədəni yaxınlığın qorunub saxlanılmasıdır. Dövlətlərarası əlaqələrin davamlı olması yalnız siyasi və iqtisadi layihələrdən deyil, həm də insanların, mədəniyyətlərin və mənəvi dəyərlərin bir-birinə daha da yaxınlaşmasından asılıdır. Füzulidə məscidin tikintisi kimi layihələr məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin bugünkü dinamikası göstərir ki, iki ölkə arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Siyasi dialoqun intensivliyi, qarşılıqlı səfərlərin artması, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, Xəzər regionunda əməkdaşlıq və xalqlar arasında mənəvi yaxınlıq bu münasibətlərin əsas dayaqlarını təşkil edir.
Bu əlaqələrin inkişafı Azərbaycan və Türkmənistan xalqlarının ortaq maraqlarına xidmət etməklə yanaşı, Xəzər regionunda əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsinə də töhfə verə bilər. Füzuli şəhərində Türkmənistanın təşəbbüsü ilə inşa edilən məscid isə iki qardaş xalq arasında dostluğun, qarşılıqlı hörmətin və mənəvi bağlılığın yadda qalan nümunələrindən biri kimi xüsusi məna daşıyır. Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin dinamik inkişafı qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq əsasında yeni layihələrin və təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üçün mühüm zəmin yaradır.
Qüdrət Zülfüqarlı