Milli Məclisin növbəti plenar iclasında uşaqların rəqəmsal məkanda təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və zərərli informasiyalardan qorunması məqsədilə "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" Qanunda köklü dəyişikliklər edilməsi barədə qanun layihəsi birinci oxunuşda müzakirəyə çıxarılaraq qəbul edilib. Yeni hüquqi tənzimləməyə əsasən, ölkədə fəaliyyət göstərən və yaş məhdudiyyəti tətbiq edilən sosial şəbəkə platformalarında 16 yaşı tamam olmamış şəxslərin fərdi rəqəmsal hesab yaratmasına qəti şəkildə yol verilməyəcək. Bu qadağanın şamil olunacağı platformaların dəqiq siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən ediləcək və nəzarətdə saxlanılacaq.
Qanunvericiliyə gətirilən yeni anlayışlara görə, istifadəçilərin virtual əlaqəsini və rəqəmsal məzmun paylaşımını təmin edən sistemlər sosial şəbəkə platforması, bu prosesləri idarə edən və alqoritmlərə birbaşa nəzarət edən hüquqi və ya fiziki şəxslər isə provayder statusu daşıyacaq. Şəbəkələrdə qeydiyyat zamanı istifadəçinin unikal daxilolma məlumatları ilə qorunan rəqəmsal səhifəsi fərdi rəqəmsal hesab kimi tanınacaq. Təhsil, səhiyyə və ya peşəkar işgüzar münasibətlər istisna olmaqla, kütləvi qarşılıqlı əlaqə yaradan bütün əsas resurslar yaş məhdudiyyətli platformalar elan olunacaq.
Yeni qaydaların ən mühüm mexanizmlərindən biri platforma provayderlərinin üzərinə qoyulan ciddi texniki öhdəliklərdir. Belə ki, qeydiyyat zamanı yaş həddinə nəzarət məqsədilə ardıcıl texniki üsullar tətbiq ediləcək. İstifadəçi ilk növbədə yaşını bəyan etməli, ardınca isə bu məlumatın dəqiqləşdirilməsi, həmçinin 16-18 yaş arası yeniyetmələrin fərdi hesab açmasına qanuni nümayəndəsinin razılığının alınması üçün bank kartı, elektron poçt və mobil telefon nömrəsi təqdim olunmalıdır. Provayderlər bəyan edilən yaşın dürüstlüyünü yoxlamaq üçün elektron poçt və mobil nömrəyə sorğu göndərəcək, yaxud bank kartından geri qaytarılması şərtilə simvolik pul vəsaiti çıxacaqlar. İnsan hüquq və azadlıqlarını, fərdi məlumatların mühafizəsi və informasiya təhlükəsizliyi qaydalarını pozmamaq şərtilə, müvafiq dövlət qurumunun razılığı ilə digər alternativ texniki üsullardan da istifadə edilə bilər. Yoxlamalar uğurla başa çatdıqdan sonra yalnız yaşı 16 və daha yuxarı olan şəxslərin hesab açmasına icazə veriləcək.
Bununla yanaşı, qanun layihəsində yetkinlik yaşına çatmayanların fərdi məlumatlarının qorunması məqsədilə provayderlərə kəskin qadağalar qoyulub. Yaşın yoxlanılması prosesində toplanmış fərdi məlumatların sistemdə saxlanılması, üçüncü şəxslərə ötürülməsi, habelə kommersiya və ya hədəfli reklam məqsədilə istifadə edilməsi qətiyyən yolverilməzdir. Yoxlama prosesi bitən kimi bütün bu məlumatlar provayder tərəfindən dərhal silinməlidir. Eyni zamanda, istifadəçi yetkinlik yaşına çatanadək yerləşdirdiyi bütün məlumat və məzmunların onun özünün, valideyninin və ya müvafiq dövlət qurumunun müraciəti əsasında platformadan tamamilə silinməsi təmin olunmalıdır.
Sosial şəbəkələrdə qeydiyyatdan keçən 16-18 yaş arası yeniyetmələrin fəaliyyətinə nəzarət isə birbaşa valideynlər və ya qanuni nümayəndələr tərəfindən həyata keçiriləcək. Provayderlər platformada uşaqların istifadə saatlarını, baxa biləcəkləri məzmun və reklamların dairəsini valideynlərin idarə etməsi üçün xüsusi rəqəmsal funksionallıq yaratmağa borcludurlar. Qanuni nümayəndələr övladlarının şəbəkədən düzgün istifadəsinə görə birbaşa cavabdehlik daşıyacaqlar. Digər tərəfdən, provayderlər yeniyetmələrin hesablarında standart konfidensiallıq tənzimləmələrini qurmalı, geolokasiya məlumatlarının ictimaiyyətə açıqlanmasını məhdudlaşdırmalıdırlar. Yeniyetmələrin fiziki və psixi sağlamlığına zərər vuran, onlarda asılılıq yaradan məzmunların, sonsuz sürüşdürmə (infinite scroll) və videoların avtomatik səsləndirilməsi kimi manipulyativ dizayn üsullarının tətbiqi qadağan olunur.
Qanunun tələbinə görə, provayderlər istifadəçilərin şəbəkədəki davranışlarını mütəmadi təhlil etməli və yaşla bağlı şübhə yarandıqda təkrar yoxlama aparmalıdırlar. Qayda pozuntusu aşkarlandıqda həmin şəxsin hesaba girişi dərhal bloklanacaq. Yeniyetmələrin həyatına, cinsi toxunulmazlığına, şərəf və ləyaqətinə təhlükə yaradan zərərli məzmunların yayılmasının qarşısını almaq üçün platformalarda 24 saat fasiləsiz işləyən operativ rəqəmsal həllər fəaliyyət göstərməlidir. Hər hansı zərərli məzmun aşkar edildiyi andan etibarən ən geci 24 saat ərzində texniki müdaxilə edilərək silinməlidir. Provayderlər görülən təhlükəsizlik tədbirləri və hesabı silinən, yaxud imtina alan şəxslərlə bağlı statistik hesabatı hər il yanvarın 15-dək dövlət qurumuna təqdim edəcəklər. Dövlət orqanları isə uşaqların zərərli informasiyalardan qorunması məqsədilə cəmiyyətdə mütəmadi maarifləndirmə işləri aparacaqlar.